DOE JE MEE?

Nog twee nachten slapen en dan staan we zomaar weer in een heel nieuw jaar. Een jaar waarvan we opnieuw niet weten wat het ons zal gaan brengen, al hopen we denk ik met z'n allen wel dat we het coronavirus onder controle mogen krijgen. Wat zou het fijn zijn als we elkaar weer zomaar op mogen zoeken, elkaar mogen omhelzen, in liefde of in nood. Maar zo ver is het nog niet en echt zicht op wanneer het mag gaan komen hebben we ook nog niet. Laat ons daarom sterk blijven in geloof.

Waar we wel enig zicht op hebben is ons eigen huishouden. Natuurlijk kunnen we niet alles voorzien wat er gaat komen, maar we mogen ons wel richten op hoe we ons huishouden zouden willen laten draaien. En juist dit laatste hoop ik samen met jou aan te gaan pakken. Niet alleen jij, maar velen met jou hebben in deze laatste maand van het jaar nog net de FAMILY HOME PLANNER in huis gehaald om met goede moed te beginnen aan het op orde krijgen en houden van het huishouden. Je bent niet de enige die er af en toe haar weg in verliest!

Nog een paar nachten slapen en dan gaan we samen fris van start met het gebruik van de FAMILY HOME PLANNER. Stap voor stap laat ik je zien hoe je de planner kunt gebruiken, maar ook hoe je rustig, eenvoudig en zonder veel geld uit te geven je huishouden aan kant kunt houden.

Probeer allereerst om komende dagen te genieten van wat nog wél kan: koekjes bakken, een handwerk maken of al schrijvend je hart luchten aan een beste vriendin. Wees vooral tijdens de jaarwisseling voorzichtig met jezelf en met elkaar. Dan ontmoet ik je graag hier in het nieuwe jaar.

P.S. Heb je de FAMILY HOME PLANNER nog niet in huis, maar ben je wel benieuwd of jij ook je huishouden op orde zou kunnen krijgen? Je kunt de planner nog op diverse manieren in huis krijgen of lees gerust eerst een tijdje met ons mee. Je kunt namelijk op elke dag van het jaar starten met het gebruik van de FAMILY HOME PLANNER. Deze is een jaar rond te gebruiken, maar zeker niet aan een vaste dag of maand gebonden!

WEEKMENU WEEK 53

MAANDAG - rijst, stoofpot van left-over groenten en kip

DINSDAG - macaroni (left-over)

WOENSDAG - aardappelen, bieten, gehakt

DONDERDAG - homemade pizza

VRIJDAG - aardappelen, wortelen, pangasiusfilet

ZATERDAG - rijst, doperwten, rundertartaar

ZONDAG - pannenkoeken

ÉÉN PLUS TWEE

Gek hé? Zo snel kan het dus gaan. Een nieuwe variant van het corona-virus doet zich de kop op en een heel land ligt geïsoleerd. Geen mens mag er nog weg met het vliegtuig, op de boot of door de tunnel. Terwijl ik dit aan het schrijven ben is het nog niets zeker of goederen nog wel heen en weer gebracht mogen worden. Schreef ik daar vorige week al niet over? Een crisis kan zomaar van start gaan.

Nu zal het voor een week of twee nog niet zulke extreme gevolgen hebben, schat ik zo in, maar wat als de nieuwe corona-variant hard om zich heen blijft slaan? Er meerdere grenzen dicht gaan en we écht aangewezen zijn op onze eigen, landelijke producten? Hoe lang houden de winkels het dan vol is de vraag. Hoe lang blijven schappen gevuld?

Nee, ik ben écht geen doom-denker, en ik wil je ook zéker niet aanzetten tot het malle hamstergedrag, maar ik ben wél van mening dat je je goed voor kunt bereiden op tijden van nood. Misschien kun je je nog de tijd herinneren dat babypoeder niet makkelijk te verkrijgen was? Het is nu zo'n vijf jaar geleden, een tijd waarin met name de Chinese bevolking aan het hamsteren sloeg waardoor wij hier in 'ons' Nederland maar mondjesmaat aan de voeding konden komen. En ook nu is het al het geval. Niet baanbrekend en of het door de crisis of bijvoorbeeld Brexit komt weet ik niet, maar wie kan mij vertellen waar ik tegenwoordig nog een potje Marmite kan krijgen? Stiekem had ik er daar toch wel een paar van op voorraad willen hebben...

Wat is nu een goed aantal om extra op voorraad te hebben? Moeten we denken aan een tiental kilo's bloem, dertig blikken conserven, ontelbare luiers of twintig stukken zeep? Nee, daar hebben we begrijpelijkerwijs ook vast geen ruimte voor. Een mooie regel zou bijvoorbeeld zijn om één product op voorraad te hebben plus één extra. Dat betekend dat je van de voor jou noodzakelijke basisproducten minimaal twee stuks in de voorraadkast hebt staan. Denk hierbij aan bijvoorbeeld aan de eerder genoemde crackers of beschuit, pindakaas, jam of chocoladepasta. Maar ook een basis tomatensaus, spaghetti of macaroni en shampoo of zeep kun je op deze manier heel goed op voorraad hebben. Eén product in gebruik, één op voorraad voor als deze op is en nog één voor als er nood aan de man is. Je voorraad hoeft echt niet groot te zijn, het gaat er om dat het voor jou en eventueel je gezin passend en bruikbaar is.

In drie opeenvolgende berichten heb ik je nu proberen uit te leggen hoe een goed aangelegde voorraad een zegen voor je kan zijn. Als ons alles goed mag blijven gaan hoop ik je komend jaar stukje bij beetje verder mee te nemen naar een eenvoudiger en vooral rustiger manier van het runnen van je huishouden. Ook voor jou is deze rust neergelegd, ook jij kunt de controle over het huishouden vast gaan en blijven houden. Maar verwacht het niet in één dag onder de knie te hebben, we doen het stukje bij beetje, stap voor stap. Wandel je mee naar en door het nieuwe jaar?

EEN JUISTE VOORRAAD

Zeg me na het vorige bericht nu niet dat je huis niet berekend is op het aanleggen van een goede voorraad, want waar een wil is, is een weg! Ik weet nog in mijn allereerste flatje, daar had ik een ingebouwde gangkast waar ik de twee bovenste planken voor mijn voorraad bewaarde. In de latere woningen was er ook altijd wel een kast, plank of keukenkast te vinden waar ik goed mijn droge waar op kon slaan. Tegenwoordig hebben we de zegen van een kast onder de trap, maar ook op een zolder kun je gerust wat blikken met voedsel bewaren. Maar wat haal je dan zoals als voorraad in huis?

We kijken allereerst naar de basisproducten die je (samen met je gezinsleden) nagenoeg elke dag gebruikt. Dat kan gaan om ontbijtgranen, havermout, crackers, beschuiten of brood. Kun je brood op voorraad hebben? Nee, niet meer dan wat er in je vriezer past, maar wat dacht je van bloem, gist en (houdbare) melk? Later op de dag drink je vast een kop koffie of thee (prima op voorraad te bewaren) met een koekje, kaakje of speculaasje. Ook deze kunnen we prima dubbelop in de kast hebben staan. Voor tussen de middag hebben we vaak wat brood (bloem, gist en melk) met daarbij in ieder geval allerlei houdbaar beleg. Pindakaas, jam, hagelslag, stroop, honing, noem het maar op. Van al dit soort beleg kunnen we makkelijk een stuk of twee extra op voorraad houden. Ben je bang dat je een stukje vlees op de boterham zal gaan missen? Kies er dan voor een blik ham of boterhamworst op voorraad neer te zetten. Na de lunch is er verderop in de middag weer tijd voor een kop warm drinken met kleine versnapering en dan zijn we bij het avondeten beland. Hoe kunnen we daar in nood mee uit de voeten?

Wel, aardappelen zijn niet altijd goed en lang te bewaren, maar rijst of andere granen des te beter en net zo voedzaam. Voor groenten geldt eigenlijk hetzelfde. Groenten (en fruit) zijn ook niet lang vers te houden, maar als we ze voor nood als conserven in huis hebben staan hebben we ons gezin altijd wat voor te zetten. Vlees wordt wat lastiger, maar ook hierin zijn noodoplossingen te verzinnen. Wat dacht je van gehaktballen in blik, voorverpakte hamburgers of rook- en knakworsten? Nee, natuurlijk is dit alles niet ideaal, maar wat is dat wel als je in een noodsituatie verkeerd?

Tot slot heb ik nog een paar producten waar je - buiten de eerder genoemde - aan kunt denken om ze op voorraad te hebben. Wat dacht je van:

  • blikken met soep
  • cacao (voor koekjes, cake of ter afwisseling voor warme chocolademelk)
  • diervoeding
  • kaarsen (licht en warmte)
  • lucifers
  • olie en/of vet
  • pasta
  • peulvruchten
  • suiker
  • zeep (voor zowel persoonlijke als huishoudelijke hygiëne)
Bedenk dat op dit moment de winkels nog prima gevuld zijn en blijven met allerhande producten, maar houd in je achterhoofd dat bij een oorlog of andere nijpende situatie de aanvoer van producten zomaar kan stagneren. En dan hoeven we niet eens zelf in oorlog te zijn! Hoeveel van onze dagelijkse producten komen niet uit het buitenland?

Begin in het volgende jaar bij de eerste boodschappen met het meenemen van een extraatje of twee om een start te maken met het opbouwen van je eigen voorraad. Een pak kaakjes, een doos kaarsen of zak suiker kunnen vast nog van je budget af en nemen niet eens zo veel ruimte in beslag. Gun jij jezelf vanaf nu deze gemoedelijke rust? Bouw je met ons mee?

WEEKMENU WEEK 52

MAANDAG - aardappelen, sperziebonen, hamburger

DINSDAG - macaroni

WOENSDAG - rijst, rauwkost sla, hamburger (left-over)

DONDERDAG - rijst, gestoomde broccoli, kipburger

VRIJDAG - aardappelfrituur, sperziebonen, verse appelmoes, kalkoenrollade

ZATERDAG - brood, kalkoenrollade (left-over)

ZONDAG - patat, sla, appelmoes, kipnuggets

HAMSTEREN

Vroeger was het een goede en zorgzame gewoonte dat de huisvrouw voor haar gezin een ruime en goedgevulde voorraad aanhield. Ze kon hierdoor voor een lange tijd in de behoeften van haar gezin voorzien. Tegenwoordig is een goede voorraad steeds minder aan de orde, aangezien we makkelijk naar een grote variëteit van winkels kunnen gaan of onze boodschappen door een koerier thuis kunnen laten bezorgen. Toch hebben we met name in de eerste lockdown van de coronacrisis kunnen zien dat het niet altijd handig is om klakkeloos te vertrouwen op winkels die altijd open zullen zijn. En ook nu, met een lockdown net voor de feestdagen blijkt wel weer hoe handig het kan zijn op voorhand al boodschappen, cadeautjes of knutselwerk op voorraad te hebben.

Je zag het ook de laatste dagen weer gebeuren; een altijd gemakzuchtige huisvrouw kon tevergeefs de winkels bellen, maar ze werd niet direct op haar wenken bediend. De bezorgtijden van veel supermarkten waren al volgeboekt en postorderbedrijven hadden de handen vol aan de enorme run op producten waardoor leveringstijden hoger zijn dan ooit. De zorgzame, verstandige huisvrouw stond echter met voldoening voor haar welgevulde voorraadkast en prees de dag dat ze begonnen was met het aanleggen van haar voorraad. Ze kan komende dagen rustig met haar gezin haar opgespaarde reserve aanspreken en zich met een gerust hart richten op de komende feestdagen, zonder nog veel naar buiten te hoeven, de gekke drukte in.

Het zal - naar ik met veel mag hopen - niet lang zijn dat we vanwege een lockdown niet naar de winkels mogen gaan. Maar er kunnen altijd andere redenen zijn waarom een goed aangelegde voorraad een zegen voor je kan zijn. Denk aan een oorlogssituatie (waarom niet?), extreem weer (storm, sneeuw, gladheid of regen), een zeer verzwakkende ziekte.. Het zijn doomscenario's, ik weet het, maar wel scenario's waar we rekening mee dienen te houden. Want zeg eerlijk, wie had onze huidige omvangrijke crisis kunnen voorspellen?

In mijn hierop volgende bericht neem ik je mee naar het opstarten van een (kleine) voorraad. Een verzameling producten waar je op het moment dat het nodig is goed profijt van zult hebben. Veel ruimte heb je er niet voor nodig, veel producten ook niet. Het gaat immers op zo'n moment alleen maar om het voorzien in de basisbehoeften? Laat het komende jaar een jaar worden waarin je net even wat meer en vaker rust en voldoening mag ervaren. Een jaar waarin je te allen tijde terug kunt vallen op je eigen 'harde werken'. Are you in?

SAMEN

Het is deze dagen nog een beetje rommelig, zo na de acute lockdown van afgelopen maandag, maar die wirwar aan wat nog even te moeten doen zal komende dagen snel minder gaan worden. Voor deze week hadden we immers nog niet gerekend op een paar vrije dagen, maar vanaf vrijdag hadden de kinderen anders toch al twee weken vrij. Het is voor nu even wat schipperen (want op het gebied van studie en administratie zijn er nog een paar fikse doelen te behalen), maar de rust zal vast snel neer gaan dalen.

Vandaag hebben we eerst maar alle kerstkaarten beschreven. Met de kinderen aan de eettafel, gekleurd papier, schaar, lijm en kleurpotloden erbij, knippen, plakken, vouwen en schrijven; ze waren heerlijk bezig. Enveloppen werden klaar gemaakt, naar de post gebracht of eigenhandig door brievenbussen geduwd. Tijdens het bezorgen hadden we hier en daar een praatje 'hoe het met iedereen gaat' en genoten achteraf met een frisse toet van een kop warme thee en lekkernijtje.

Even een klein praatje, aanbellen in plaats van alleen maar het kaartje door de bus, het kan zo veel betekenen in deze bijzondere tijd. En heb je na al het schrijven en bezorgen nog een paar kaarten over? Misschien kun je ze beschrijven voor iemand bij jou in de straat, uit je kerkgemeenschap, het buurthuis in het centrum van je woonplaats of afgeven bij de receptie van een zorgcentrum. Het personeel daar weet wel wie ze met jouw kaartje kunnen verblijden.

Hoe meer dan anders kunnen we elkaar in deze bijzondere tijd laten weten dat iemand niet vergeten wordt. Hoe meer dan ooit is er behoefte aan belangstelling, opmerkzaamheid. Dénk aan elkaar de komende weken, geef om elkaar zoveel als je kunt. Samen komen we deze tijd wel te boven. Hou vol  xx

KLAAR VOOR KERST

Eerlijk? Ik snap er niet zo veel meer van. Waar ik ook maar kijk, welk tijdschrift ik ook maar in handen krijg, het lijkt wel of we dit jaar met Kerst nog meer dan anders over de top moeten gaan. Lichtjes van boven tot onder, van binnen naar buiten, cadeau's zo groot en duur als je je maar kunt bedenken en een sjieker dan sjiek diner van tig gangen met veelal futuristische culinaire hoogstandjes a la Masterchef. Is het écht zo nodig om (met name) dit jaar zo extreem uit te pakken? Eigenlijk heb ik nooit begrepen waarom we met de Kerstdagen moeten eten of we de dagen erna niets meer voorgeschoteld krijgen; ik hou het liever bij eenvoudig. Eenvoudig, maar goed.

Dit jaar heb ik - net als voorgaande jaren - gekozen voor een oudhollands menu. Wél drie gangen, maar eenvoudig en budgetvriendelijk. Kijk maar:

     Voorgerecht - soep
     Hoofdgerecht - aardappelen, sperziebonen, rollade
     Nagerecht - ijs

Bij de plaatselijke poelier werd twee weken terug al een mooie kiprollade besteld, groot genoeg om er twee dagen van te kunnen eten. We beginnen dan op Eerste Kerstdag het diner met een eenvoudige, lichte soep. Net genoeg om onze buiken wat op te warmen na de winterse wandeling die we hopelijk net daarvoor nog hebben gemaakt. Na de soep wordt de rollade verder klaargemaakt en serveer ik er in de oven gebakken aardappeltjes en gekookte sperzieboontjes bij. Als extraatje maak ik op voorhand alvast een appelcompote en kruidenboter klaar. Meer dan genoeg! Als toetje hebben we een klein stukje roomijs met nootjes en karamel: zie dit als een door de jaren heen gegroeide traditie. Dit ijs wordt bij ons namelijk alleen voor de Kerstdagen in huis gehaald. Raar? Nee hoor, zo blijft het vanzelf een bijzondere traktatie waar we graag naar uit kijken  ;o)  Stress om alles in huis te halen heb ik niet: in de afgelopen weken zijn langzaamaan alle producten al gekocht en hebben we - behalve de appels voor de compote - nu alles al in voorraad liggen.

Na het diner hebben we onze buiken vol, maar puilen we niet uit van een overdaad aan voedsel. We houden het immers simpel, eenvoudig en klein. Waar het ons om gaat zijn de mensen met wie we de maaltijd mogen delen. En of dat nu ons eigen gezin, een familielid, vriend of buur is maakt niet uit. Het gaat om het gezelschap, de warmte en liefde wat op zo'n moment met elkaar mag worden gedeeld.

Hoe kijken jullie naar komende feestdagen? Ga je over de top, pak je dit jaar extreem uit of houd jij het net als ons gewoon bij.. 'gewoon'?

WEEKMENU WEEK 51

MAANDAG - nasi (left-over vriezer)

DINSDAG - aardappelen of rijst, (winter)wortelen, kippedijfilet

WOENSDAG - stamppot boerenkool, hamburger (rund)

DONDERDAG - macaroni (left-over vriezer)

VRIJDAG - pizza (bestellen, hoge korting, eerste dag vakantie)

ZATERDAG - aardappelen, doperwten, runderworstjes

ZONDAG - rijst, sperziebonen, stoofvlees

TULBAND MET KRENTEN EN ROZIJNEN (RECEPT)

Net zoals onze grootouders het vroeger deden: het zelf bakken van koekjes, brood en andere heerlijkheden. Zou je dat ook niet willen? Ik ben er helemaal weg van. Recepten vanuit de basis klaargemaakt, nagenoeg zonder de welbekende pakjes en zakjes met allerhande gefabriceerde goedjes. Om jullie inzicht te geven in hoe je heel eenvoudig zelf allerlei lekkernijen klaar kunt maken deel ik vandaag een recept van een tulband met krenten en rozijnen, ideaal voor dagen rondom Kerst. Durf jij het aan?

     - 300 gram (glutenvrije) bloem
     - 70 gram boter
     - 2 eieren
     - 2½ deciliter melk
     - 20 gram gist
     - 100 gram krenten
     - 100 gram rozijnen
     - 50 gram sucade
     - 1 theelepel zout
     - (glutenvrij) paneermeel

Van de bloem, gesmolten boter, eieren, melk, gist en het zout gistbeslag maken en laten rijzen (maximaal 3 uur). Vervolgens de overige ingrediënten toevoegen. Een tulbandvorm aan de binnenzijde met boter besmeren en met paneermeel bestrooien, daarna voor ongeveer 2/3 met het mengsel vullen en tegen het uitdrogen van het deeg met een doek of een enige keren dubbelgevouwen papier bedenkt, op een matig warm plaatsje zetten tot het deeg weer nagenoeg tot aan de rand van de vorm gerezen is. Dan de tulband in een goed warme oven in ongeveer 45 minuten gaar bakken.

(In plaats van paneermeel (gluten) kan er ook (glutenvrij) bloem gebruikt worden)

GOED VOORBEREID

Met een warme kop thee en de laatste pepernoten die we nog in huis hebben pak ik er mijn planner en de nieuwste reclamefolders bij. Tijd voor het uitzoeken wat we deze week gaan eten. Ken jij de voordelen van het vooruit bepalen wat je later in de week op tafel gaat zetten?

Wat voor mij het meest opvalt is toch wel de rust die ik later in de week ervaar. Doordat ik elke zondagmiddag even aan tafel ga zitten om een paar maaltijden voor later in de week te bepalen, hoef ik me er in de week zelf niet druk meer om te maken. Elke morgen als we voor het ontbijt naar beneden zijn gekomen sla ik mijn planner open en check mijn gemaakte weekmenu. Het enige wat ik op dat moment nog hoef te doen is na te kijken of ik misschien wat vlees of vis uit de vriezer heb te halen, verder zou ik alle boodschappen voor de maaltijd al in huis moeten hebben. 

Bij het bepalen van mijn weekmenu kijk ik namelijk eerst wat we nog in de vriezer aan voorraad hebben liggen. Vlees, vis, groenten, kliekjes. Dat wat ik die week kan gebruiken krijgt een plekje in de planning. Daarnaast controleer ik de aanbiedingen bij één of meerdere plaatselijke supermarkten en bepaal waar ik in die week het meeste voordeel weg kan halen. Mijn voordeel; ik kies alleen die producten die ik voor de komende week nodig heb. Dit brengt me dan ook direct bij het tweede voordeel van het maken van een weekmenu: je zult al snel merken dat je geld over houd. 

Door op voorhand te bepalen wat je op tafel wilt zetten en (deels) gebruik te maken van je voorraad* blijven kosten lager. Daarbij hoef je maar één keer in de week naar de supermarkt, wat de verleiding steeds een extraatje in je boodschappenmand of -kar te leggen ook sterk verminderd. Alles bij elkaar een behoorlijke win-win denk ik zo. Heb jij al eens gedacht aan het opstellen van een weekmenu? Of misschien heb je hier al ervaring mee?

*Hier gaan we later verder op in

WEEKMENU WEEK 50

MAANDAG - aardappelen, andijvie, gehaktbal

DINSDAG - nasi, kipsaté

WOENSDAG - aardappelen, spruiten, hamburger (rund)

DONDERDAG - homemade pizza

VRIJDAG - zelfgemaakte patat, homemade appelmoes

ZATERDAG - aardappelen, sperziebonen, pangasiusfilet

ZONDAG - spaghetti (zonder vlees)